HAYALLERİ SOKAK ORTASINDA YIKILAN KIZLAR

Orta Asyanın dağlık ülkesi Kırgızistan’dan hüzünlü feryat yükseliyor göklere doğru. Bu feryat Kırgız halkının yıllar öncesinden  yirmibirinci yüzyıla taşımış olduğu kızların, Kırgız kızlarının feryadı. Gelenekler ve töreler bu ülkede genç kızların hayallerine, gelecekteki planlarına bir set çekmiş. Öyleki artık her Kırgız  kızını kaçırılma korkusu sarmış. Kadın haklarının cinsel eşitliğin tartışıldığı günümüzde.  

Orta Asyanın dağlık ülkesi Kırgızistan’dan hüzünlü feryat yükseliyor göklere doğru. Bu feryat Kırgız halkının yıllar öncesinden  yirmibirinci yüzyıla taşımış olduğu kızların, Kırgız kızlarının feryadı. Gelenekler ve töreler bu ülkede genç kızların hayallerine, gelecekteki planlarına bir set çekmiş. Öyleki artık her Kırgız  kızını kaçırılma korkusu sarmış. Kadın haklarının cinsel eşitliğin tartışıldığı günümüzde.  

          Yıllarını periyodik dönemlere ayırmış ve her bir döneme bir hayal bir gelecek sığdırmış bu kızların planlarını kara bulutlar sarmış. Çünkü artık onları hiç tanımadıkları biri birkaç arkadaşınıda yanına alarak zorla arabaya bindirip kaçırabilir. Bü ülkedeki ikinci yılımdan sonra tanıştım böyle tiraji komik durumlarla. İlk başlarda fazla ilgimi çekmemişti çünkü Türkiye’de de  kız kaçırma olayları hep yaşanmaktaydı.  Bana göre bu gayet doğaldı genç kız ve delikanlı birbirini beğenir ve evlenmek istediklerinde erkek tarafı veya kız tarfından birilerinin bu evliliğie karşı çıkması sonucu kız ve delikanlı anlaşarak kaçarlardı. Bizde karşı çıkmaları bazen iki aile arasındaki husumetten, bazende yabancı birine kız vermediklerinden kaynaklanmaktaydı. Bu kaçırılma genellikle tarafların araya girmesiyle mutlu sonla sonuçlanmaktadır. Neticede iki genç birbirini sevmiştir. “İki gönül bir olunca samanlık seyran olur.” diye bir ata sözü vardır. Kızgızistan’daki durum tam tersi kızın erkeği tanımasına bilmesine gerek yok genç beğenmiş olduğu birini uygun bir zamanda ailesinede danışarak kaçırabilmektedir. Daha sonra erkek tarafı kız tarafına giderek kızlarının oğulları tarafından kaçırıldığını bildirdikten sonra gerekli başlık parasını öder ve kız tarafını düğüne davet ederler.   

          Bazı istinalar dışında kız kaçırıldığı evde kalır sevmediği biri olsa dahi çünkü töreler onu orda kalmaya mahkum etmiştir. Geri dönerse yaşamını kara bulutlar örtecektir. Talihsizlik hep kendisini bulacaktır. Böyle ikna idilmekte hem cinsleri olan yaşlı kadınlar tarafından. Bu kadının hem cinsine karşı olan bir ihanetidir bin yıllardan beri, çünkü İştar’da Teheptila’ya karşı aynı iğrenç oyunu oynamıştır. Bu iğrenç oyun hala Kırgızistanda devam etmekte nezaman birileri buna son verecek belli değil ve o songün gelene kadar geç kızlar sevmedikleri, belkide ilkez gördükleri biriyle bir ömür boyu yaşamaya mahkum edilmekte. Bu çirkin oyunada kader diye tarifi saçma bir tanım yaparak kendilerini avutmaktalar. 

          Sizlere yakın bir arkadaşımın erkek kardeşinin genç bir kızı nasıl kaçırdığını ve bu kızın kaçırıldıktan sonra başından geçen olayları aktararak yazıma son vermek istiyorum. Ayzana adında hukuk üniversitesi ikinci sınıf öğrencisi olan bu kız sıradan bir öğrenci gibi okuluna gidip gelirken kız arkadaşları aracılığıyla tanıştığı genç tarafından gün ortasıda bir taksiye bindirilerek kaçırılıyor. İlk başalarda kaçırıldığını dahi fark etmeyen  Ayzana günler sonra yapılan düğün hazırlıklarından sonra kaçırıldığını anladığını söylüyor. Kaçırıldığımı anladığımda kaçmak istedim fakat kapının önünde yaşlı bir bayan beni ikna etmeye çalıştı. “Kendisininde aynı şekilde kaçırıldığını ilk başlarda bunu kabullenemediğini sonradan kabullenmek zorunda kaldığını hem gidersen çevreden kimseyle evlenemezsin kimse seninle evlenmez. Arkanda devamlı uğursuzluk dolaşacak ve hayatın mahvolacaktır.” Aileminde kaçırılmama karşı olmadığını görünce kalmak zorunda kaldım. Şimdi hergün beğenmediğim sevmediğim biriyle birlikte olmanın acısını yaşıyorum. İnsan beğenmediği bir elbiseyi giymez ama bana ailem zorla bu elbiseyi giymemi söyledi. Mutluyum diyemem çünkü artık biz kırgız kızlarının mutlu olma diye bir ayrıcalıkları yok böyle töreler ve inançlar var oldukça.      

          Törelere göre kaçırılan genç kız evin bir köşesina oturtularak önüne ekmek veya küçük bir çocuk konulur. Eğer bunu çiğneyip giderse kızın kaderinin kötü olacağı yaşam boyu mutsuz olcağına inanılmakta. Kız eğer bir gün o evde kalıp ikinci gün gitmek isterse o kıza fahişe muamelesi yapılmaktadır. 

          Kırgızistanda kız kaçırılma olayına son vermek için bir çok çalışma yapılmakta bu çalışmalar arasında en önemlilerinden biride kız kaçırılma olayını konu alan BAZ SALKIN adındaki filmdir. Bu film bu yıl Cannes Film Festivaline de gönderildi. Umarım butür kültürel çalışmalar kız kaçırmaya dur diyebilecek ciddi çalışmalara öncülük eder. 

 

Hazırlayan Fatih Aydoğan

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: