SANAL DÜNYADA SANAL GAZETECİLİK 2

 HAMZA AKTAN / YAZI DİZİSİ 2Yazı dizisinin ikinci bölümünde Bilgi Ünv. Öğretim Görevlisi Esra Arsan, Nethaber.com’dan Nevzat Basım, İnternethaber.com’dan Hadi Özışık ve Sesonline.com’un görüşleri yer alıyor… ÖGRETİM ÜYESİ ESRA ARSAN*: Haber siteleri yetersiz ve sığ Haber almak için ne kadar sıklıkla internete başvuruyorsunuz? Hemen hergün takip etmeye çalışıyorum. Türkiye’deki haber siteleri arasında güvenilir bulduğunuz haber siteleri var mı? Öncelikle, kağıda basılı gazetelerin haber sitelerini bu sıralama dışında bıraktığımı söylemeliyim. yoksa, hürriyetim.com, radikal.com.tr ve milliyet.com.tr gibi siteleri de hızlı ve internetin içeriksel ve teknik olanaklarını düzgün kullanan siteler olarak görüyorum. Sadece internet haberciliği anlamında bence gerçek bir site yok. bianet.org hariç. Türkiye’deki haber sitelerinin genel durumunu nasıl buluyorsunuz’ Bu haber sitelerinde “gazetecilik” yapıldığını düşünüyor musunuz? Hayır, Türkiye’de gerçek anlamda habercilik yapan siteler yok. Yayıncılık pratikleri açısından bu haber siteleri cinsiyetçilik-siyaset-militarizm- gibi konularda TV ve gazetelerden ayrılan olumlu niteliklere sahip mi’ Veya internet haberciliğinin içinde “alternatiflik” barındırdığı söylenebilir mi? Evet. Kesinlikle. İnternet haberciliği doğası gereği alternatiftir. Farklıdır ve marjinalize edilenin, yok sayılanın, görmezden gelinenin sesi, kulağı gözü olma potansiyeline sahiptir. Türkiye dışındaki ülkelerle karşılaştırıldığında bizdeki haber siteleri nasıl görünüyor? Yetersiz ve sığ. “Doğru”, “olması gereken” bir internet haberciliği nasıl sağlanabilir’ Yapılması gerekenler neler? İnternetin multimedya, interaktivite ve hipertex özelliklerinin, hızının ve alan kısıtlaması olmayan niteliklerinin sonuna kadar kullanılması gerekiyor. Ancak bunu bugüne kadar Türkiye’de yapan yok. Örnek isterseniz, indymedia.org’a bakabilirsiniz. ————————–
* Bilgi Üniversitesi öğretim üyelerinden Esra D. Arsan, bianet.org, haysiyet.com ve Radikal İki gibi yayınlara medya analizi yazıları yazıyor.
NETHABER.COM ‘Bize yöneltilen eleştiriler doğru’ Nethaber’in sahibi Basım: Bu kadroyla bu kadar olur. Kimse buna dikkat etmiyor Nethaber.com, Türkiye’de açılmış ilk haber sitelerinden. 1997’de Süperonline bünyesinde açıldı. Sitenin kurucusu Nevzat Basım da ilk internet habercilerinden. Site bünyesinde şu anda dört kişi çalışıyor. Nevzat Basım, siteyi günde 70 bin kişinin ziyaret ettiğini söylüyor. Basım’a göre internet siteleri çoğu gazeteci için artık kurtarıcı rolü gören bir “ada”. Haber portalları için haberle organik bir ilişkileri olmadığı, kes-yapıştır mantığıyla haberin doğrulanmadan yayına verildiği yönünde eleştiriler var. Sizin bu eleştiriye yanıtınız ne? Bugün için bu eleştirilerin çoğu doğru… Ama koşulları göz ardı etmeden eleştiri yapmak gerek… Bugün, hiçbir haber sitesi, haber toplamak için kadro istihdam edebilecek gelire sahip değil… Bu eleştiriyi yapanlar, bunu göz ardı ediyorlar… Haber de toplayın, cebinizden paraları harcayın, ama para kazanmayın deniyorsa ve bu işi o koşulda gerçekleştirebilecek olanlar varsa, ne güzel… Ama reel durum bu; ve bu haliyle bile haber siteleri ihtiyaç karşılamaya devam ediyorlar… İdeolojik olarak yayınınızı nasıl tarif ediyorsunuz’ Yayın politikanız neyin üzerine kurulu? Biz kendimizi bir ideolojik farklılıkla tarif etmiyor ya da öyle farklılaştırmıyoruz. Ancak Türkiye’de habercilik, hâlâ 1950 model bir gazetecilik. Gazetecilikte, haber sunum tekniklerinde, öylesine çok yol alındı ki, biz halen 1950 model habercilik dilini kullanıyoruz… Ve habercilik Türkiye’de dar alana sıkışıp kalmış durumda. Biz habercilik anlayışımızı geniş tutuyoruz; gerçek farklılığımız da bu… Haber denilen şeyin bize bir şekilde fayda yaratıyor olmasını çok önemsiyoruz. Fayda dediğimiz şey, bir konuşma konusu olmak da olabilir… Bir haber, arkadaşınızla aranızda sohbet konusu olabiliyorsa, bu da haberin faydasıdır ve bizim habercilik anlayışımıza göre önemlidir… İnternet haberciliğiyle ilgili sorunlara çözüm önerileriniz var mı? Gelir, internet haberciliğinin en önemli sorunu şu anda. Eğer reklama dayalı gelir modeli tutarsa, internet haberciliğinde de hızlı bir kalite artışı olur… Peki reklama dayalı gelir modelinin tutması için ne olması gerekiyor’ Olması gereken, reklam verenlerin interneti büyük ve kalabalık bir nüfusu barındıran etkili bir yayıncılık mecrası olarak görmesi. Henüz basılı ve görüntülü yayınlar dışında yaygın bir haber tüketimi (geniş kitleler için) olmadığından, reklam veren de reklam mecrası olarak interneti kullanmakta tereddüt ediyor… SESONLİNE.NET ‘Henüz taşlar yerine oturmadı’ Sesonline Koordinatörü: Yaygın medyanın görmediği haberleri vermeye çalışıyoruz Sesonline.net, bir yıllık maziye sahip. Birgün Gazetesi’nin “kardeş” kuruluşu. 2004’ün Mart ayında yayına başladı. Günde ortalama 90-100 civarında haber yayınlıyor. Yayın yönetmeni Yalçın Ergündoğan, sitenin günde 250 bin kere tıklandığını söylüyor. Sitenin bir editörü bulunuyor. En önemli haber kaynağı Anadolu Ajansı ve Birgün’ün muhabirleri. Temelde hangi noktalarda eleştiriliyorsunuz’ Okurla nasıl bir ilişkiniz var? Okuyucularımızla yoğun bir iletişimimiz var. Şu ana dek çok ciddi olarak bir noktaya odaklanmış somut eleştiriler almadık. Daha çok yayınladığımız çeşitli haberler üzerine yorumlar ya da ek katkılar alıyoruz. Kimi zaman yayın çizgimizin kızdırdığı bazı kesimlerden ise, eleştiriden uzak, saldırganlık kokan iletiler alıyoruz… İdeolojik olarak kendinizi ve yayınınızı nasıl tarif ediyorsunuz? Sesonline.net “ideolojik” olarak tanımlanacak bir yayın değil. Gazete, Radyo ve Televizyon’dan daha hızlı, “anında haber, 24 saat haber” hedefiyle yola çıkan Sesonline.net yaygın medyanın görmediği, ya da görüp de çarpıttığı haberleri, nesnel olarak sunuyor. Sesonline, emeğe, doğaya, çevreye, tüm canlılara duyarlı bağımsız bir yayın çizgisi izliyor… Yayınlarımızda, demokrat bir “dili” oturtmaya çalışıyoruz. Bunu da çok önemsiyoruz doğrusu… Haberleri yayınlarken teyit etme mekanizması işliyor mu’ Buna ne kadar özen gösteriyorsunuz? Kes-yapıştır tarzı haber yayınlamamaya çalışıyoruz. Muhabirlerimiz kanalıyla topladığımız haberleri kaynağından doğrulatıyoruz. Teyit ettiriyoruz. Farklı görüşler aldırıyoruz. Zaman zaman da, rutin haberleri ajanslar kanalıyla alıyoruz. Türkiye’deki internet haberciliğini nasıl görüyorsunuz? Türkiye’de internet yayıncılığı henüz yolun başında. Taşlar yerine oturmamış henüz. Ama zaman içinde her şey daha yerine oturacak. Gelişen iletişim teknolojisi; okuyucuyu anında haber almaya, karşılıklı etkileşimli-iletişimli olmaya yönlendiriyor. İnternetin gelişim süreci içinde biz de alternatif olma yolunda çaba gösteriyoruz… İNTERNETHABER’İN SAHİBİ HADİ ÖZIŞIK Kesip yapıştırıyoruz, ama… İnternethaber.com: Büyük gazetelerin haber siteleri olmasına rağmen okurlar bizi izliyor. Bu, bize güvendiklerini gösteriyor. Kes-yapıştır yapıyoruz, ama kaynak da gösteriyoruz İnternethaber.com, en popüler haber siteleri arasında yer alıyor. Sitenin ona yakın “köşe yazarı” bulunuyor. Yayın yönetmeni Hadi Özışık, günde 120 bin izleyicileri olduğunu söylüyor. Sitede 8 çalışan var. Bunlar ajansları ve gazeteleri takip ederek sürekli siteyi güncelliyor. Günde 400 haber yayınladıklarını söylüyorlar. İnternethaber’de dinamik bir okur profili var. Okurlar herhangi bir habere anında yorum yazıyor. Yalnız bu yorumların önemli bir bölümü herhangi bir editöryal süzgeçten geçmeden yayına sunuluyor. Bu nedenle sitede çoğu zaman faşizan içerikli metinlerle karşılaşılıyor. İnternethaber bünyesinde ayrıca internetspor ve gazeteciler.com siteleri bulunuyor. Sitenin sahibi ve Star Gazetesi yazarı Hadi Özışık’ın sorularımıza yanıtları: İnternet haberciliğine başlamanız nasıl oldu? 28 Şubat ile ilgili “Kirli Sayfa” adında bir kitap yazmıştım. Bu kitabı internete aktarmak istedim. Bunun için kendim bir sayfa yapmaya çalışmıştım. Bu arada genç bir arkadaşın bana sayfa yapımı için yardımları oldu. O genç arkadaşın da desteğiyle ben artık internet siteleri yaparak hayatımı sürdürdüm. Kardeşimle kafa kafaya verip Kadıköy’de bir büro kiraladık. 350 dolarımız vardı o zaman. Bir web sayfamız vardı ama haberleri nasıl aktaracağımız hakkında fikrimiz yoktu. Sonra habertürk’ü görünce siteyi hızlandırdık. İnternet sitelerinin haberle organik bir ilişkileri yok. Sizde bir haberin yayınlanma süreci nasıl işliyor? Biz günde en az 400 haber yayınlıyoruz. 24 saat boyunca site açık. Her an haber giriliyor. Dışarıda internet haber sitelerinin kes-yapıştır yaptıklarına dair bir fikir var. Bizim gazetelerden haber alıp yapıştırdığımızı söylüyorlar. Kes-yapıştır yapıldığı doğru. Evet, ajanstan da haber alıp yapıştırıyoruz. 0Ama o haber düzeltiliyor. Sonuçta sizin gazeteye de haber geliyor, orada da düzeltilip yayınlanmıyor mu? Gazetelerden haber aldığımız da doğru. Ama sadece özel haberlerini kaynak göstererek okurlarımızla paylaşıyoruz. Köşe yazarlarından da önemli bulduklarımızı yayınlıyoruz. Kaynağı mutlaka belirtiyoruz. Genel olarak nasıl bir intiba var. İnsanlar sizin haberlerinize güveniyor mu? Günde 120 bin ziyaretçi az değil. Bu insanların buna itibar etmesinin tek nedeni var. O da internete güveniyor olmaları. Medya savaşlarını biliyorsunuz. Gazetelerdeki haberlere insanlar pek güvenmiyorlar. Bütün gazetelerin web sayfaları var zaten. Peki bize neden ihtiyaç duyuyor okur? Demek ki biz bir yerde okurun güvenini kazanmışız. Başta sizin siteniz olmak üzere birçok haber sitesinde haberlerin altında yüzlerce faşizan içerikli “okur mektubu” yayınlanıyor. Neden bunları yayınlıyorsunuz? Bizim ilk dönemlerimizde bu okur mailleri hakkında çok ciddi hatalarımız oldu. Ben buradaki bütün editör arkadaşlarıma asla faşizan içerikli başlık atmayın diyorum. Faşizan mailleri olduğu gibi yayınlamayın diyorum. Ama sonuçta yayınlanıyor bunlar… Sizin o söyledikleriniz genelde okur yorumları oluyor. Günde biz 400 haber yayınlıyorsak, emin olun bize bin-2 bin tane de yorum geliyor. Bu yorumları bizim mevcut kadro onaylıyor. Bu okur mektuplarını edit edemememiz kıt imkanlarla ilgili. Benim en iyi editörüm kötü yorumlar yayınladı. Çünkü az kişi çok iş yapıyor burada. Bahsettiğiniz durumlar oluyor ama bu hataları en asgariye de düşürmeye çalışıyoruz.

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: